Kocaeli Dil, Konuşma ve Ergoterapi Merkezi olarak kurumumuzdaki dil ve konuşma terapistleri, ergoterapistler ve Dil Terapisi uzmanları tarafından dudak damak yarıklığı olan bireylerin ihtiyacına uygun olarak bilgilendirme ve terapiler yapılmaktadır. Ebeveynler sıklıkla , ‘Çocuğumun dudak damak yarıklığı var konuşabilir mi?‘ , ‘Çocuğum burnundan konuşuyor.‘ soru ve şikayetleri ile kurumumuza başvurmaktadır. Bu makalemizde dudak damak yarıklığı ile alakalı bilgiler bulunmaktadır.
Dudak damak yarıklığı neden olur, hastalık ile ilgili detaylı bir şekilde bilgi sahibi olunabilmesi adına oldukça önemli bir sorudur. Dudak yarığının oluşumu, bebek anne karnında iken meydana gelmektedir. Bebeğin anne karnında yüzü oluşurken burnun tabanı ile üst dudağın birleşememesi, dudak yarıklığının meydana gelmesine neden olmaktadır.
Dudak yarığı tek veya iki taraflı bir şekilde meydana gelebilmektedir. Dudak yarığı oluşmadan yalnızca damak yarığı da oluşabilmektedir. Dudak damak yarıklığının bazı dil ve konuşma problemlerine neden olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda dudak damak yarıklığında uygun tedavi yöntemlerinin kullanılması gerekmektedir.
Dudak Damak Yarığı Neden Olur?
Dudak damak yarıklığı neden olur sorusu kapsamında pek çok neden göz önüne çıkmaktadır. Dudak damak yarıklığı doğumsal anomisinin meydana gelmesine neden olan bazı faktörler genel olarak aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir:
- Genetik faktörler
- Hamilelikte annenin alkol ya da sigara kullanması
- Akraba evliliği
- Hamilelikte geçirilen viral enfeksiyonlar
- Çeşitli vitaminler eksik olması
Bu ve bunun gibi pek çok nedenden meydana gelen dudak damak yarıklığının sınıflandırması, merak edilen hususların bir diğeridir.
Dudak Damak Yarıkları Sınıflaması
Dudak damak yarığı sınıflaması kapsamında karşımıza 3 farklı başlık çıkmaktadır. Bu başlıklar;
- Primer Yarık
- Dudak Yarığı
- Dudak + Alveoler Yarık
- Sekonder Yarık
- Yumuşak Damak Yarığı
- Yumuşak + Sert Damak Yarığı
- Total Yarık
- Unilateral Dudak Damak Yarığı
- Bilateral Dudak Damak Yarığı
Yukarıdaki gibi sınıflandırılabilen dudak damak yarıklarının uygun şekillerde tedavi edilmesi gerekmektedir.
Damak Yarığı Kendiliğinden Geçer mi?
Dudak damak yarığı, pek çok insanın merak ettiği sorunlardan bir tanesi olduğu için konu ile ilgili farklı sorular sorulmaktadır. Bunlardan bir tanesi dudak yarığı kendiliğinden geçer mi olarak karşımıza çıkmaktadır. Dudak yarığı ya da damak yarığı kendiliğinden geçebilen rahatsızlıklar değildir. Aksine uygun şekillerde tedavi edilmediğinde çeşitli dil ve konuşma bozukluklarına neden olmaktadır.
Doğumdan itibaren yaşın ilerlemesi ile birlikte damak yarığında azalma görülebilir. Fakat yine de bu problemden mustarip olan kişilerin, hekime görünmesi ve sorunun uygun şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir.
Dudak Damak Yarığı Tedavisi
Dudak damak yarığı tedavisi 3 farklı aşamada kendini belli etmektedir. Dudak damak yarığına sahip olan hastalar, uzun soluklu bir şekilde tedavi edilmektedir. Bu bağlamda tedavinin ilk aşamasında çocuğun ilkokula başlamasından önce görsel ve konuşma bozuklukları giderilmeye çalışılmaktadır. İkinci aşamada ise yetişkin çağda bireyin yüz ve çene gelişiminin doğal sınırlarda olması sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra burnun iç ve dışında solunum problemleri giderilmektedir. Bu bağlamda plastik cerrahi, ortodontik tedavi ve konuşma terapisi olmak üzere üç farklı tedavi yöntemi bulunmaktadır.
Dudak Damak Yarığının Yol Açtığı Dil ve Konuşma Bozuklukları
Dudak damak yarığının yol açtığı dil ve konuşma bozuklarının temelde iki kategoriye ayrılması mümkündür. Bu kategoriler ise şu şekilde sıralanabilir:
- Artikülasyon Bozuklukları
Ses, hece veya kelimelerin yanlış bir şekilde söylenmesi olarak kendini belli eden artikülasyon bozuklukları, sesletim bozuklukları olarak da bilinmektedir. Bu hastalık bağlamında bir ses başka bir ses yerine söylenebilmektedir. Bunun yanı sıra seslerin yeri de değiştirilebilmektedir. Bu ve bunun gibi belirtilere sahip olan artikülasyon bozuklukları için konuşma terapileri uygulanmaktadır.
2. Rezonans Problemleri
Hipernazalite ve hiponazalite şeklinde kendini belli eden rezonans problemleri, sesin buruna giden hava yollarından fazla çıkması ya da burun yollarından geçen sesin yeterli derecede rezonanslı olmaması şeklinde ortaya çıkmaktadır. Rezonans problemlerinin tedavisinde de konuşma terapisi uygulanmaktadır.