Kocaeli Dil, Konuşma ve Ergoterapi Merkezi olarak kurumumuzdaki dil ve konuşma terapistlerimiz tarafından edinilmiş dil bozukluğu olan bireylerin ihtiyacına uygun olarak bilgilendirme ve terapiler yapılmaktadır. Bireyler veya aileleri sıklıkla , ‘Babam / Annem / Eşim inme geçirdi artık konuşamıyor‘ , ‘Babam / Annem / Eşim kaza geçirdikten sonra konuşamıyor.‘ soru ve şikayetleri ile kurumumuza başvurmaktadır. Bu makalemizde dudak damak yarıklığı ile alakalı bilgiler bulunmaktadır.
Edinilmiş Dil Bozukluğu, günümüzde çok sık karşılaşılan nörolojik temelli dil ve konuşma becerilerinin yitirilmesi sorunları arasında yer almaktadır. Pek çok farklı sebepten oluşabildiği gibi aynı zamanda iki farklı türü bulunan Edinilmiş Dil Bozukluğunun tıbbi literatürde bilinen bir diğer ismi de Afazi’dir. Afazi nedir? neden olur? Kimlerde görülür? Belirtileri nelerdir gibi sorular pek çok kimse açısından merak edilmektedir.
Afazi Nedir?
Afazi, herhangi bir sebepten kaynaklanarak bireylerin sahip oldukları konuşma yetilerini, dili kullanma ve anlama becerilerini kaybetmesine yol açan bir dil bozukluğudur. Beynin konuşmayı ve ağız ile koordinasyonu sağlayan sol bölümünde hasarın oluşması sonucunda ortaya çıkan bu dil bozukluğunun nedenleri ise anlaşılacağı üzere dışsal faktörlerden kaynaklanmaktadır.
Afazinin Nedenleri Nelerdir?
Beyinin dili ve ağızı yöneten bölümünde gerçekleşen hasarlar sonucunda ortaya çıkan Afazi çoğunlukla;
- Beyin Krizi
- İnme
- Beyin Tümörler
- Beyin Enfeksiyonları
- Demans
- İlerleyici Nörolojik Bulgular
Gibi durumların yanı sıra travmatik beyin hasarları da Afazinin nedenleri arasında yer almaktadır.
Afazi Kimlerde Gözlemlenir?
Afazi hemen her yaş grubundan bireyde gözlemlenebilmektedir. Çocukların ve gençlerin de dahil olduğu geniş bir hasta kapsamı bulunan bu dil bozukluğunun dışsal etkiler ile gerçekleşiyor olması da görülme aralığının geniş bir yaş grubuna denk gelmesine sebep olmaktadır. Bununla birlikte Afazinin orta yaşlı ve yaşlılık dönemlerinde daha sık rastlanır bir dil bozukluğu olduğu da belirtilmelidir. Hastalığın en temel sebebi olarak inme problemi gözlemlenmiştir ve yapılan araştırmalar inmenin Afazi üzerinde en geniş etkiye sahip olan sağlık sorunu olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Afazi Belirtileri
Afazi belirtileri kişilerin dili anlama ve ifade etme konusunda var olan becerilerin yitirilmesi üzerinedir. Her ne kadar nörolojik bir sağlık sorunu olsa da herhangi bir zihinsel problemin yaşandığını söylemek yanlış olacaktır. Dolayısıyla Afazi belirtileri açık bir şekilde kendini gösterebildiği gibi kolaylıkla anlaşılabilirdir.
Afazi belirtileri genel hatlarıyla şu şekilde gözlemlenebilir:
- Konuşmada yaşanan güçlükler ve kelime üretimi konusunda zorluk çekilmesi
- Kelime içerisinde bulunan seslerin uyumsuz şekilde değiştirilmesi
- Anlamsız ve gerçek olmayan kelime kullanımı
- Kelime korelasyonu konusunda uyumun oluşmaması. Gerçek kelimelerin anlamsız olmayan cümlelerde kullanılması
Bu tarz dil ve konuşma bozuklukları Afazi belirtileri arasında daha sık gözlemlenen belirtilerdir.
Afazi Türleri
Edinilmiş Dil Bozukluğu genel hatlarıyla iki farklı türden oluşur ve Afazi türleri şu şekildedir:
- Akıcı Afazi: Kişinin konuşmaları arasında korelasyon bağı oluşmaz ve beynin sağ lobu hasar almıştır. Bu türden Afazide felç veya benzeri bir sağlık sorunun yaşanması olasıdır.
- Tutuk Afazi: Bu tipte Afazide en sık gözlemlenen durum kişinin konuşma konusunda yüksek düzeyde efor harcamasıdır. Bu tipte dil bozukluklarında diğer kişilerin konuşmaları ve sesleri hasta tarafından açık bir şekilde anlaşılabilmektedir. Dolayısıyla bu tarz hastaların yanında dikkatli konuşulması gerekir.
Afazi türleri tedavinin nasıl olması gerektiği ve uygulanacak terapi yöntemlerinin içeriğinin hazırlanması konusunda da önemli bir işleve sahiptir.
Afazi Terapisi
Afaziden kaynaklanan bazı dil bozukluklarının kısa bir sürede kendiliğinden iyileştiği bilinmektedir. Bununla birlikte çoğunlukla hastalığın kendiliğinden geçmediği ve uzun süre devam ettiği de gözlemlenmiştir. Bu kapsamda Afazi terapisi, dil ve konuşma terapistleri tarafından gerçekleşen bir tedavi yöntemidir. Afazinin tipine göre belirlenen tedavi yöntemleri kapsamında kas ve beyin fonksiyonlarının geliştirilebilmesi adına özel uygulamalar kullanılır. Ayrıca dil ve konuşma terapistlerinin bir diğer işlevi Afazili bireylerin moral ve motivasyon bakımından güçlü olmalarını sağlayarak daha hızlı bir iyileşme sürecinin oluşmasına etki etmeleridir.